Ένα καλό βιβλίο μπορεί όχι μόνο να διασκεδάσει το παιδί, αλλά και να το διδάξει πολλά σημαντικά πράγματα, να καλλιεργήσει τη φαντασία και τη δημιουργικότητά του. Αντίθετα, ένα ακατάλληλο βιβλίο μπορεί άδικα να το αποθαρρύνει από το διάβασμα.
Πολλοί γονείς όμως συχνά δυσκολεύονται με το ζήτημα του πώς να επιλέγουν σωστά τα βιβλία. Χάνονται μέσα στην ατελείωτη ποικιλία της αγοράς, δεν είναι βέβαιοι για το κατάλληλο επίπεδο δυσκολίας ή διαλέγουν βάσει δευτερευόντων κριτηρίων. Πώς λοιπόν να επιλέξετε βιβλίο;
Πώς επηρεάζουν τα βιβλία την ανάπτυξη του παιδιού;
Από πολύ μικρή ηλικία, το διάβασμα μαζί με τον γονέα ενεργοποιεί σημαντικά κέντρα του εγκεφάλου. Το αποτέλεσμα είναι ταχύτερη νευρολογική ανάπτυξη, καλύτερη συγκέντρωση και ικανότητα αφηρημένης σκέψης.
Γλωσσικές και ομιλητικές δεξιότητες είναι ένας τομέας στον οποίο τα βιβλία συμβάλλουν καθοριστικά. Τα παιδιά στα οποία οι γονείς διαβάζουν τακτικά έχουν αποδεδειγμένα πλουσιότερο λεξιλόγιο και καλύτερη προφορά. Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι ένας ακόμη τομέας που τα βιβλία ενισχύουν πολύ αποτελεσματικά. Μαζί με το βιβλίο το παιδί βιώνει διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις των ηρώων, γεγονός που του επιτρέπει να αναγνωρίζει και να κατανοεί καλύτερα τα δικά του συναισθήματα. Αυτό διευκολύνει τα παιδιά να διαχειρίζονται απαιτητικές καταστάσεις και βοηθά να αναπτύξουν ενσυναίσθηση προς τους άλλους ανθρώπους.
Τέλος, η ανάγνωση μαζί με τον γονέα ενισχύει τη μεταξύ σας σχέση. Το καθημερινό τελετουργικό του κοινού διαβάσματος δυναμώνει τον δεσμό ανάμεσα σε εσάς και το παιδί και προσφέρει στα παιδιά έναν χώρο όπου νιώθουν ασφάλεια και ηρεμία.
Είδη βιβλίων ανάλογα με την ηλικία του παιδιού
Για παιδιά έως 1 έτους είναι κατάλληλα κυρίως απλά βιβλία υψηλής αντίθεσης και λεπορέλο με έντονες εικόνες. Μπορείτε επίσης να επιλέξετε βιβλία με διαφορετικές υφές και ηχητικά στοιχεία, που διεγείρουν όλες τις αισθήσεις του παιδιού.
Για παιδιά 1–3 ετών προτιμήστε σύντομες, απλές εικονογραφημένες ιστορίες με ελάχιστο κείμενο. Τα παιδιά εκτιμούν τις έντονες εικόνες και μια ιστορία που τους είναι εύκολα κατανοητή. Εξαιρετικά είναι τα διαδραστικά βιβλία με ήχους και κινούμενα στοιχεία, τα οποία κρατούν την προσοχή και αναπτύσσουν τη λεπτή κινητικότητα.
Από 3 έως 6 ετών η ιστορία μπορεί να είναι πιο μεγάλη και πιο σύνθετη. Έτσι το παιδί θα σκεφτεί και θα κάνει ερωτήσεις. Πολύ κατάλληλα είναι τα παραμυθένια βιβλία με ήπια πλοκή ή βιβλία με ιστορίες από την καθημερινή ζωή.
Αντίθετα, αποφύγετε εντελώς τα βιβλία με ακατάλληλο περιεχόμενο. Τρομακτικές ιστορίες και βιβλία με επιθετική ή δυσνόητη πλοκή δεν είναι κατάλληλη επιλογή, επειδή μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά το παιδί σε αυτή την ηλικία.
Εικονογράφηση
Για τα μικρότερα παιδιά, οι εικόνες είναι αυτό που τα ελκύει περισσότερο σε ένα βιβλίο. Επιλέξτε βιβλίο με έντονα, καθαρά χρώματα και ευανάγνωστα σχήματα. Η ποιοτική εικονογράφηση υποστηρίζει την ανάπτυξη της δημιουργικότητας, επειδή το παιδί μαθαίνει να συνδέει τις εικόνες με τις λέξεις. Στην αρχή οι εικόνες καλό είναι να είναι απλές, αλλά στη συνέχεια δοκιμάστε βιβλία με πιο προσεγμένες, πιο λεπτομερείς εικόνες. Είναι χρήσιμο να μιλάτε με το παιδί για τα βιβλία και να του δείχνετε όσα βλέπετε στις εικόνες.
Θέματα και ιστορίες
Ένα κατάλληλο και καλοδουλεμένο βιβλίο για μικρά παιδιά βοηθά να αντιμετωπίζουν όχι μόνο καθημερινά ζητήματα (επίσκεψη στον γιατρό, άφιξη αδελφού/αδελφής), αλλά κυρίως καλλιεργεί αξίες όπως η φιλία, η καλοσύνη, ο σεβασμός και η κατανόηση των άλλων.
Να είστε προσεκτικοί με υπερβολικά περίπλοκες ή ηθικά σύνθετες ιστορίες, οι οποίες μπορεί να μπερδέψουν το παιδί.
Πώς να διαβάζετε με τα παιδιά πιο αποτελεσματικά;
Να διαβάζετε τακτικά και κάντε το διάβασμα ένα ευχάριστο καθημερινό τελετουργικό. Η πιο κατάλληλη στιγμή για διάβασμα είναι συχνά πριν τον ύπνο. Έτσι έχετε χρόνο ο ένας για τον άλλον και συνήθως επικρατεί ήρεμη ατμόσφαιρα. Επικοινωνήστε με το παιδί, κάντε ερωτήσεις και αφήστε το να αντιδρά στις εικόνες και στις ιστορίες. Να είστε υπομονετικοί και να αντιλαμβάνεστε πότε το παιδί δεν μπορεί πια να παρακολουθήσει την ιστορία.
Η επιλογή ποιοτικών βιβλίων για το παιδί σας μπορεί να είναι απλή, αρκεί να ξέρετε πώς. Ξεκινήστε να γεμίζετε την παιδική βιβλιοθήκη με όμορφα βιβλία που θα υποστηρίξουν την ανάπτυξη του παιδιού σας.