Οι βασικοί παράγοντες για τους οποίους η πλειονότητα των παιδιών σήμερα έχει υπερβάρος είναι η ακατάλληλη σύσταση και ποσότητα του φαγητού σε συνδυασμό με την έλλειψη τακτικής σωματικής δραστηριότητας. Ένα συνηθισμένο πρόβλημα είναι η υπερβολική κατανάλωση γλυκισμάτων, ανθυγιεινών σνακ και ποτών γλυκανμένων με ζάχαρη.
Η ανεπαρκής σωματική δραστηριότητα διαδραματίζει επίσης κεντρικό ρόλο. Σήμερα τα παιδιά συχνά περνούν υπερβολικό χρόνο μπροστά στην τηλεόραση, στο κινητό ή στο τάμπλετ και κινούνται ελάχιστα. Τελευταίος από τους σημαντικούς παράγοντες είναι τα ψυχολογικά ερεθίσματα. Το συναισθηματικό φαγητό και τα μεμονωμένα επεισόδια υπερφαγίας μπορεί να είναι αντίδραση του παιδιού στο άγχος ή σε συναισθηματικές δυσκολίες.
Πώς να επικοινωνείτε σωστά και με ευαισθησία με το παιδί για το βάρος του;
Συνειδητοποιήστε ότι το παιδί συχνά αντιλαμβάνεται ότι διαφέρει από τους συνομηλίκους του — είτε ως προς την εμφάνιση είτε ως προς τη φυσική του κατάσταση. Αυτό από μόνο του επηρεάζει έντονα τα συναισθήματά του και την αυτοπεποίθησή του.
Αποφύγετε αρνητικούς χαρακτηρισμούς όπως «χοντρός», «στρουμπουλός» ή «τεμπέλης». Με τη χρήση τέτοιων χαρακτηρισμών είναι πιθανότερο να επιδεινώσετε την κατάσταση και μπορεί να δημιουργηθεί βαθύ ψυχολογικό μπλοκάρισμα. Αντί γι’ αυτό, επιλέξτε μια θετική προσέγγιση: μιλήστε για υγεία, δύναμη, φυσική κατάσταση και ενέργεια.
Βασικές αρχές υγιεινής διατροφής
Όταν αποφασίσετε να αντιμετωπίσετε το υπερβάρος του παιδιού σας, είναι καθοριστικό να προσαρμόσετε το διαιτολόγιο όχι μόνο για εκείνο, αλλά για ολόκληρη την οικογένεια. Τα παιδιά υιοθετούν διατροφικές συνήθειες από το σπίτι και εσείς είστε το μεγαλύτερο πρότυπό τους. Η ουσία λοιπόν δεν είναι η δίαιτα, αλλά η σωστή και ισορροπημένη διατροφή, που θα του παρέχει όλα τα σημαντικά θρεπτικά συστατικά.
Φροντίστε για ένα τακτικό πρόγραμμα με πέντε μικρότερα γεύματα την ημέρα. Αποφύγετε τους αυστηρούς αποκλεισμούς συγκεκριμένων τροφών· προτιμήστε να ρυθμίζετε την ποσότητά τους και να προσφέρετε εναλλακτικές με λιγότερη ζάχαρη και λιπαρά. Ιδανικά, να μη αγοράζετε καθόλου για το σπίτι ζαχαρούχα αναψυκτικά, γλυκίσματα και αλμυρά σνακ.
Εστιάστε στην ποικιλία του διαιτολογίου. Κάθε μέρα το παιδί θα πρέπει να τρώει λαχανικά και φρούτα, προϊόντα ολικής άλεσης, ποιοτικές πρωτεΐνες και υγιεινά λιπαρά (αβοκάντο, ψάρια, σπόροι). Αν το παιδί απορρίπτει ορισμένες τροφές, δοκιμάστε διάφορους τρόπους παρασκευής τους — ψήσιμο, βράσιμο, σιγοβράσιμο. Τις αλλαγές να τις εφαρμόζετε σταδιακά.
Πώς να εντάξετε φυσικά περισσότερη κίνηση στη ζωή των παιδιών;
Επιλέξτε δραστηριότητες κατάλληλες για την ηλικία του παιδιού. Τα μικρότερα παιδιά λατρεύουν κινητικά παιχνίδια, τραμπολίνο, βόλτες στη φύση, αλλά και κολύμπι και ποδηλασία. Στα μεγαλύτερα παιδιά μπορείτε να βοηθήσετε να διαλέξετε μαζί έναν αθλητικό όμιλο ή μια δραστηριότητα που τα ενδιαφέρει, π.χ. χορό, πατίνια ή οτιδήποτε θα κάνουν με χαρά και με τη θέλησή τους.
Σημαντικό είναι να δημιουργείτε καθημερινές μικρές ευκαιρίες για κίνηση. Πηγαίνετε με τα πόδια ή με ποδήλατο στο σχολείο, κάντε απογευματινές βόλτες με τον σκύλο, παίξτε παιχνίδια με μπάλα στον κήπο — εντάξτε τα όλα αυτά στην καθημερινότητα όλης της οικογένειας. Και πάλι, προσπαθήστε να εφαρμόζετε τις αλλαγές σταδιακά και στο πλαίσιο ολόκληρης της οικογένειας. Προσπαθήστε τον ελεύθερο χρόνο και τα σαββατοκύριακα να τα περνάτε ενεργά.
Σταδιακή αλλαγή ρουτίνας, τακτική διατροφή, λογική σωματική δραστηριότητα προσαρμοσμένη στο παιδί και θετική υποστήριξη από ολόκληρη την οικογένεια — αυτοί είναι οι παράγοντες της μακροπρόθεσμης επιτυχίας. Δεν χρειάζονται ακραίες δίαιτες και αθλητικές επιδόσεις· αντίθετα, αρκεί να επιλέγετε με συνέπεια μικρές, βιώσιμες και μόνιμες αλλαγές. Για χάρη της υγείας του παιδιού τους, οι γονείς θα πρέπει να είναι πρόθυμοι να αποτελούν οι ίδιοι θετικό παράδειγμα.