Είναι η πραγματικότητά σας ο προσεκτικά ετοιμασμένος βρεφικός πουρές, που καταλήγει παντού αλλού εκτός από την κοιλίτσα του παιδιού σας; Η άρνηση των συμπληρωματικών τροφών και των νέων τροφίμων είναι ένα πολύ διαδεδομένο πρόβλημα που βιώνει η μεγάλη πλειονότητα των γονέων. Αν το παιδί αρνείται να δοκιμάσει οτιδήποτε νέο, αυτό συχνά συνδέεται με τη ματαίωση και την ανησυχία των γονέων για το αν χορταίνει και για την υγεία του.
Τα παιδιά αρχίζουν συχνότερα να αρνούνται τις συμπληρωματικές τροφές ή νέα φαγητά γύρω στον 6ο μήνα ζωής και μερικές φορές αυτή η περίοδος διαρκεί μέχρι την ηλικία των δύο ή τριών ετών. Έως και το 40% των παιδιών σε αυτή την ηλικιακή ομάδα βιώνει περίοδο τροφικής νεοφοβίας, δηλαδή φόβου για νέες τροφές.
Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η άρνηση φαγητού και συμπληρωματικών τροφών δεν σημαίνει απαραίτητα ιατρικά ή ψυχολογικά προβλήματα, μερικές φορές πρόκειται απλώς για μια αναπτυξιακή φάση που με τον χρόνο θα υποχωρήσει. Κάθε παιδί αναπτύσσεται με τον δικό του ρυθμό και εσείς ως γονείς μπορείτε να δοκιμάσετε πολλά, ώστε αυτή η φάση να κυλήσει πιο ομαλά.
Πότε και γιατί τα παιδιά αρνούνται τις συμπληρωματικές τροφές και τα νέα τρόφιμα;
Τα παιδιά γεννιούνται με φυσική προτίμηση στις γλυκές και ήπιες γεύσεις – το μητρικό γάλα, που είναι η πρώτη τους τροφή, είναι γλυκό και εύγευστο. Με την εισαγωγή των συμπληρωματικών τροφών το παιδί εισέρχεται σε έναν εντελώς νέο κόσμο γεύσεων, αρωμάτων και υφών, κάτι που μπορεί να προκαλέσει φόβο και άρνηση. Αυτό ονομάζεται τροφική νεοφοβία και αποτελεί έναν φυσικό μηχανισμό προστασίας από την κατανάλωση κάτι δυνητικά επικίνδυνου.
Οι φυσιολογικοί λόγοι άρνησης των συμπληρωματικών τροφών μπορεί να περιλαμβάνουν οδοντοφυΐα με επώδυνα ούλα, κόπωση, παλινδρόμηση ή ναυτία. Ορισμένα παιδιά μπορεί να είναι πιο ευαίσθητα και να αντιδρούν αρνούμενα σε νέες υφές ή έντονες γεύσεις. Σε κάθε περίπτωση, συμβουλευτείτε τον παιδίατρο ώστε να διαπιστωθεί αν πίσω από την άρνηση τροφής κρύβονται σοβαρότερα προβλήματα υγείας.
Στους ψυχολογικούς παράγοντες ανήκει κυρίως η ανάγκη για αυτονομία του παιδιού. Ένα παιδί στην ηλικία των 1–3 ετών βιώνει αυξημένη ανάγκη ελέγχου του κόσμου του και με την άρνηση του φαγητού δείχνει τη θέληση και την αυτονομία του. Επίσης, ρόλο παίζει η δύναμη της συνήθειας. Το παιδί συχνά απορρίπτει τις καινοτομίες, επειδή αισθάνεται πιο ασφαλές στο οικείο περιβάλλον.
Τα συχνότερα λάθη των γονιών κατά την εισαγωγή των συμπληρωματικών τροφών
Ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη είναι ο υπερβολικά γρήγορος ρυθμός εισαγωγής νέων τροφίμων. Το παιδί χρειάζεται χρόνο για να μάθει να καταναλώνει ένα νέο είδος τροφής. Συχνά απαιτούνται 10–15 επαναλαμβανόμενες προσφορές μέχρι να το συνηθίσει.
Πολλοί γονείς επίσης δίνουν έμφαση στην ποσότητα του φαγητού που καταναλώνεται, προκαλώντας τελικά στρες τόσο στο παιδί όσο και στους ίδιους. Άλλο λάθος είναι η δημιουργία ατυχών συνθηκών, όπως παρακολούθηση τηλεόρασης κατά τη σίτιση, ώστε το παιδί «να τρώει καλύτερα». Αυτή η στρατηγική μπορεί βραχυπρόθεσμα να φέρει ανακούφιση, αλλά μακροπρόθεσμα χτίζει ανθυγιεινές συνήθειες και εξάρτηση από περισπασμούς.
Μεγάλο πρόβλημα είναι η υπερβολική εστίαση στο τι τρώει το παιδί. Το παιδί είναι ευαίσθητο στα συναισθήματα των γονιών και όσο πιο συναισθηματικά φορτισμένη είναι η κατάσταση, τόσο περισσότερο αρνείται το φαγητό.
Πώς να προχωρήσετε σωστά
Κατά κανόνα συνιστάται η έναρξη εισαγωγής των συμπληρωματικών τροφών περίπου από τον 6ο μήνα ζωής του παιδιού, σταδιακά και ήπια. Ξεκινήστε με λαχανικά ενός μόνο συστατικού και προχωρήστε σταδιακά σε άλλα τρόφιμα.
Σύμφωνα με τις γενικές συστάσεις, οι συμπληρωματικές τροφές θα πρέπει να παρασκευάζονται χωρίς πρόσθετη ζάχαρη και αλάτι και ιδανικά να μαγειρεύονται στον ατμό, ώστε να διατηρούνται οι σημαντικές βιταμίνες και τα μέταλλα.
Προσπαθήστε να αποφύγετε τον εξαναγκασμό στο φαγητό, προτιμήστε να δοκιμάζετε την τροφή επανειλημμένα.
Το κλειδί της επιτυχίας είναι η υπομονή και η επαναλαμβανόμενη προσφορά της συγκεκριμένης τροφής. Τηρήστε τακτικά χρονικά διαστήματα στα οποία προσφέρετε το φαγητό στο παιδί. Ιδανικά, σε ήρεμο περιβάλλον.
Σας ευχόμαστε πολλή υπομονή και χαρούμενες στιγμές ανακαλύπτοντας νέες γεύσεις με το παιδί σας.