Γιατί το παιδί σας σταμάτησε να τα πηγαίνει καλά στο σχολείο, τι μπορείτε να κάνετε γι’ αυτό και πώς να ανταποκριθείτε κατάλληλα ως γονείς; Πρόκειται για ζήτημα που συνήθως επηρεάζει όλη την οικογένεια και απαιτεί ευαίσθητη, συστηματική και ήρεμη προσέγγιση.
Όλοι ευχόμαστε το παιδί μας να είναι επιτυχημένο, ιδίως στο σχολείο. Όταν οι σχολικές επιδόσεις επιδεινώνονται ξαφνικά, αυτό μπορεί να σηματοδοτεί προβλήματα. Σημαντικό είναι να θυμόμαστε ότι η πτώση της επίδοσης δεν είναι απλώς αποτέλεσμα αμέλειας ή τεμπελιάς του παιδιού. Πολύ συχνά το πρόβλημα έχει βαθύτερες αιτίες, που μπορεί να είναι παιδαγωγικής, ψυχολογικής ή ακόμη και ιατρικής και κοινωνικής φύσης.
Πώς να αναγνωρίσετε την επιδείνωση της επίδοσης;
Η πτώση των σχολικών αποτελεσμάτων σπάνια εμφανίζεται εντελώς ξαφνικά. Συχνά είναι μια σταδιακή διαδικασία, που ξεκινά με διακριτικά σημάδια. Αν εντοπίσετε αυτά τα σημάδια εγκαίρως, μπορείτε να προλάβετε μεγαλύτερη επιδείνωση. Το παιδί μπορεί, για παράδειγμα, να αρχίσει να αποφεύγει τις εργασίες για το σπίτι, να παραπονιέται για το σχολείο, να εκδηλώνει έλλειψη κινήτρου ή ακόμη και να αρνείται να πηγαίνει καθόλου σχολείο. Το πρώτο βήμα είναι, επομένως, η προσεκτική παρακολούθηση της συμπεριφοράς και των αντιδράσεων του παιδιού.
Ένα ακόμη σημάδι μπορεί να είναι μια ξαφνική αλλαγή στην επικοινωνία. Αν το παιδί προηγουμένως μιλούσε ανοιχτά για το σχολείο και τώρα είναι ξαφνικά πιο κλειστό ή ευερέθιστο, αυτό είναι ένδειξη. Αυτή η αλλαγή μπορεί να σχετίζεται με νέες απαιτήσεις, μη διαχειρισμένες σχέσεις στην τάξη, νέο προσωπικό, συμμαθητές ή απογοήτευση από αποτυχία.
Όταν παρατηρήσετε αλλαγές, προσπαθήστε πρώτα να ξεκινήσετε μια συζήτηση με το παιδί. Εναλλακτικά, ρωτήστε τον/την υπεύθυνο/η τάξης. Οι εκπαιδευτικοί που περνούν πολύ χρόνο με το παιδί μπορούν συχνά να εντοπίσουν το πρόβλημα νωρίτερα από τους γονείς. Μπορούν να σας επισημάνουν συγκεκριμένα μαθήματα, ύλη ή ακόμη και ιδιαιτερότητες στις σχέσεις μέσα στην τάξη.
Οι πιο συχνές αιτίες επιδείνωσης της σχολικής επίδοσης
Πολλοί γονείς πιστεύουν ότι ο λόγος της πτώσης των βαθμών είναι η τεμπελιά ή η αντίσταση του παιδιού στο διάβασμα, όμως η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Μεταξύ των συνηθισμένων αιτιών περιλαμβάνονται κυρίως:
- Αυξημένες απαιτήσεις του σχολείου: Η αλλαγή σχολείου, η μετάβαση στη δευτεροβάθμια βαθμίδα ή στο λύκειο αποτελούν συχνές αιτίες πτώσης της επίδοσης.
- Προβλήματα στην ομάδα και εκφοβισμός: Αν το παιδί δεν αισθάνεται ασφαλές και άνετο στην τάξη, αυτό μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ικανότητά του να μαθαίνει.
- Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες: Δυσλεξία, δυσγραφία, δυσαριθμησία και άλλες μαθησιακές διαταραχές συχνά οδηγούν σε απογοήτευση, καθώς το παιδί, παρά τη μεγάλη προσπάθεια, δεν καταφέρνει να συμβαδίσει με τους συνομηλίκους του.
- Ιατρικές και ψυχολογικές αιτίες: Κατάθλιψη, άγχος, δυσκολίες συγκέντρωσης (ΔΕΠΥ), χρόνια προβλήματα υγείας, αλλά και οικογενειακά ζητήματα – όλα αυτά επηρεάζουν την απόδοση του παιδιού στο σχολείο.
Πώς να επικοινωνήσετε με το παιδί και το σχολείο;
Κατά την αναζήτηση λύσης, καθοριστικής σημασίας είναι η επικοινωνία. Μιλήστε με το παιδί ανοιχτά και χωρίς επικρίσεις, δείχνοντάς του ότι προσπαθείτε να το βοηθήσετε. Χρήσιμο είναι να ξεκινήσετε τη συζήτηση θετικά. Ρωτήστε τι του άρεσε στο παρελθόν και τι θα χρειαζόταν για να τα πάει καλύτερα. Οπωσδήποτε αποφύγετε τις κατηγορίες ή τις φωνές, γιατί έτσι μπορεί να δυσκολέψετε ακόμη περισσότερο την επίλυση του προβλήματος.
Κανονίστε συνάντηση με τον/την υπεύθυνο/η τάξης ή τον σχολικό σύμβουλο. Προσπαθήστε να μάθετε, πώς αντιλαμβάνονται εκείνοι την κατάσταση και ποιες συστάσεις έχουν. Μη διστάσετε να αναζητήσετε εξωτερική βοήθεια, είτε πρόκειται για ιδιαίτερα μαθήματα, για παιδαγωγικό-ψυχολογικό συμβουλευτικό κέντρο ή άλλους ειδικούς που μπορούν να βοηθήσουν εσάς και το παιδί να ξεπεράσετε τα προβλήματα πιο αποτελεσματικά.
Πρακτικές συμβουλές για να βοηθήσετε το παιδί να βελτιώσει την επίδοσή του
Μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί κυρίως δημιουργώντας ένα κατάλληλο περιβάλλον μελέτης στο σπίτι, που θα είναι ήρεμο. Καθορίστε μια καθημερινή ρουτίνα μελέτης με σαφή όρια. Σημαντική είναι επίσης η κοινή προετοιμασία – ελέγξτε το πρόγραμμα, τα βοηθήματα, τα βιβλία, τα τετράδια και τις εργασίες, τις ημερομηνίες των τεστ και βοηθήστε το στον προγραμματισμό της μελέτης.
Αν η επιδείνωση της επίδοσης οφείλεται σε ειδική μαθησιακή δυσκολία, μην αναβάλλετε την επίσκεψη σε ειδικό – όσο νωρίτερα εμπλακεί ο ειδικός, τόσο το καλύτερο για το παιδί.
Αν η επίδοση του παιδιού σας έχει χειροτερεύσει, μην πανικοβάλλεστε. Η αύξηση της πίεσης και των εντάσεων απλώς περιπλέκει την κατάσταση. Προσπαθήστε με ηρεμία να εστιάσετε στην κατανόηση των αιτιών και βοηθήστε το παιδί σταδιακά.