Πότε θα έπρεπε ένα παιδί να αποκτήσει το πρώτο του κινητό τηλέφωνο; Οι απόψεις ποικίλλουν: από εκείνους που το προτείνουν ήδη για μικρά παιδιά προσχολικής ηλικίας, μέχρι γονείς που αντιστέκονται στην αγορά κινητού μέχρι τα παιδιά τους να φτάσουν στην εφηβεία. Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει μια καθολική ηλικιακή γραμμή, επειδή αυτό εξαρτάται πρωτίστως από την ατομική ωριμότητα του παιδιού.
Σήμερα το κινητό τηλέφωνο δεν είναι απλώς ένα μέσο επικοινωνίας, αλλά δίνει πρόσβαση στο διαδίκτυο, στα κοινωνικά δίκτυα και σε αμέτρητες εφαρμογές που επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινή ζωή του παιδιού. Στο σχολείο θεωρείται επίσης από τους συνομηλίκους ως ένα είδος προτύπου και κοινωνικού στάτους. Επομένως, η επιλογή της κατάλληλης στιγμής για να δοθεί το κινητό στο παιδί είναι πολύ σημαντική.
Σε αυτό το άρθρο θα εξετάσουμε διεξοδικά όλες τις βασικές πτυχές που πρέπει να λάβετε υπόψη αν σκέφτεστε να αγοράσετε κινητό τηλέφωνο για το παιδί σας. Θα επικεντρωθούμε στα σημάδια ετοιμότητας του παιδιού, στο ιδανικό ηλικιακό εύρος, στις πιθανές απειλές του διαδικτυακού κόσμου, στην ασφάλεια της συσκευής και στην επιλογή τηλεφώνου.
Πώς θα καταλάβετε ότι το παιδί είναι έτοιμο για το πρώτο του κινητό τηλέφωνο;
Η χρήση κινητού προϋποθέτει ένα βαθμό υπευθυνότητας και την ικανότητα κατανόησης και σεβασμού των κανόνων που θα θέσετε. Σκεφτείτε λοιπόν αν το παιδί σας καταφέρνει να τηρεί συμφωνίες και σε άλλους τομείς της ζωής του.
Θα πρέπει να είστε βέβαιοι ότι το παιδί μπορεί να ανταποκρίνεται στους περιορισμούς και τους κανόνες που έχετε θέσει — για παράδειγμα, ότι μπορεί να αφήνει το τηλέφωνο στην άκρη μόνο του, ότι καταλαβαίνει πως δεν πρέπει να απαντά σε άγνωστες επαφές ή ότι οφείλει να σέβεται το ημερήσιο όριο χρήσης που ορίζετε. Πρέπει επίσης να κατανοεί ότι το τηλέφωνο είναι συνήθως ακριβός εξοπλισμός και ότι η χρήση του έχει κόστος.
Εξίσου απαραίτητο είναι το παιδί να μπορεί να διαχειρίζεται την ενδεχόμενη απογοήτευση ή άλλα συναισθήματα που συνδέονται με τη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών. Το διαδικτυακό περιβάλλον είναι συχνά γεμάτο ένταση και καταστάσεις που μπορεί να επηρεάσουν το παιδί περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε.
Αν θέλετε να δώσετε στο παιδί σας το πρώτο κινητό τηλέφωνο, θέστε σαφείς κανόνες: πόσο χρόνο την ημέρα μπορεί να περνά με το τηλέφωνο και αν η συσκευή πρέπει να μένει εκτός δωματίου πριν τον ύπνο. Πριν την αγορά, ρωτήστε επίσης στο σχολείο ποιοι κανόνες χρήσης κινητών ισχύουν εκεί.
Δώστε προσοχή και στην ικανότητα του παιδιού να αποσπάται για λίγο και να αφήνει στην άκρη (ακόμη και το δικό σας, δανεικό) τηλέφωνο χωρίς αίσθημα άγχους, εκνευρισμού ή θυμού. Αν το παιδί σας δεν έχει ακόμη αυτή την ικανότητα, ίσως είναι καλύτερο να περιμένετε λίγο ακόμη και να δουλέψετε σταδιακά πάνω σε αυτό.
Ένας ακόμη δείκτης είναι η αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ γονέα και παιδιού. Πρέπει να είστε βέβαιοι ότι το παιδί σας θα έρθει αμέσως σε εσάς εάν συναντήσει κάποιο πρόβλημα στο διαδίκτυο. Μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπο με διαδικτυακό εκφοβισμό ή με άγνωστο άτομο που το προσεγγίζει.
Δημιουργήστε μαζί ένα περιβάλλον αμοιβαίου σεβασμού, στο οποίο το παιδί καταλαβαίνει ότι μπορεί να μοιραστεί μαζί σας οποιαδήποτε ανησυχία. Αν θεωρείτε ότι θα κρατούσε τις ανησυχίες του κρυφές, καλύτερα περιμένετε ακόμη για κάποιο διάστημα.
Ποια είναι η ιδανική ηλικία για την αγορά κινητού τηλεφώνου;
Δεν υπάρχει μια καθολική ηλικιακή γραμμή που να ισχύει για όλα τα παιδιά. Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν ορισμένες συστάσεις που μπορείτε να ακολουθήσετε. Παιδιά έως περίπου 8–9 ετών δεν χρειάζονται τηλέφωνο με την έννοια των online λειτουργιών, του διαδικτύου ή των κοινωνικών δικτύων. Σε αυτή τη φάση της ανάπτυξης είναι πρωταρχικής σημασίας η προσωπική επικοινωνία με συνομηλίκους. Η ιδανική ηλικία για το πρώτο τηλέφωνο με πραγματικά βασικές λειτουργίες, σύμφωνα με τις περισσότερες έρευνες και συστάσεις, είναι το νωρίτερο γύρω στα δέκα. Σε αυτή την ηλικία το παιδί αρχίζει να είναι πιο ανεξάρτητο και μπορεί να χρειάζεται τηλέφωνο, π.χ. για επικοινωνία με τους γονείς στη διαδρομή από και προς το σχολείο ή τις δραστηριότητες. Εδώ όμως οι περισσότεροι ειδικοί τονίζουν ότι αρκούν τα βασικά μοντέλα με πλήκτρα, που επιτρέπουν κλήσεις και αποστολή μηνυμάτων ή το πολύ χρήση GPS εντοπισμού.
Τα παιδιά στην προεφηβική και εφηβική ηλικία (12–13 ετών) συνήθως διαθέτουν κινητό. Στη μεγάλη πλειονότητα των παιδιών αυτής της ηλικίας, το τηλέφωνο σήμερα θεωρείται στάνταρ.
Ως γονείς είναι πιθανό να δεχθείτε πίεση επειδή τα άλλα παιδιά έχουν ήδη τηλέφωνο ενώ το δικό σας όχι ακόμη. Μιλήστε με το παιδί για τους λόγους της απόφασής σας. Πρέπει να καταλάβει ότι δεν πρόκειται για τιμωρία. Η απόφαση για την αγορά κινητού είναι πρωτίστως δική σας.
Ασφάλεια και κανόνες χρήσης κινητών τηλεφώνων για παιδιά
Ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους των κινητών συσκευών είναι ο διαδικτυακός εκφοβισμός. Τα παιδιά είναι συχνά ευαίσθητα σε πληγωτική επικοινωνία, γι’ αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό να τα προετοιμάσετε για αυτή την πραγματικότητα. Εξηγήστε στο παιδί ότι δεν είναι ποτέ μόνο του απέναντι στον διαδικτυακό εκφοβισμό και ότι όποτε τον συναντήσει μπορεί να απευθυνθεί σε εσάς.
Θέστε περιορισμούς στη χρήση τηλεφώνου και σε τυχόν επικίνδυνες εφαρμογές και κοινωνικά δίκτυα. Το παιδί θα πρέπει επίσης να έχει απαγόρευση να μοιράζεται ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα. Εξηγήστε του βασικές έννοιες, όπως κωδικοί πρόσβασης, κοινή χρήση επαφών, κίνδυνοι ψεύτικων εφαρμογών και κακόβουλου λογισμικού.
Επιλογή κατάλληλου τηλεφώνου
Ένα «σχεδιαστικό» τηλέφωνο μπορεί να είναι δελεαστικό για το παιδί, αλλά πρέπει κυρίως να καλύπτει πρακτικές λειτουργίες. Ειδικά για μικρότερα παιδιά είναι προτιμότερο ένα απλό τηλέφωνο με πλήκτρα, που να υποστηρίζει τηλεφωνικές κλήσεις, μηνύματα και ενδεχομένως εντοπισμό μέσω GPS.
Αν αγοράζετε smartphone, επιλέξτε το με ανθεκτική θήκη, προστατευτικό γυαλί και μεγάλη αυτονομία μπαταρίας.
Η απόφαση για το πότε θα αποκτήσει το παιδί το πρώτο του κινητό δεν πρέπει να είναι ζήτημα τάσεων ή κοινωνικής πίεσης, αλλά υπεύθυνο βήμα. Να είστε υπομονετικοί και μην υποκύπτετε αμέσως στις πρώτες παρακλήσεις ή πιέσεις για αγορά.