Τα γλυκά βρίσκονται σχεδόν παντού γύρω μας και να αντισταθεί κανείς στο παιδικό βλέμμα είναι μερικές φορές δύσκολο. Παρ' όλα αυτά, είναι σαφές ότι η ανεξέλεγκτη κατανάλωση γλυκισμάτων δεν ωφελεί τα παιδιά.
Στόχος αυτού του άρθρου είναι να σας προσφέρουμε ολοκληρωμένες πληροφορίες σχετικά με τον ρόλο που έχουν τα γλυκά στην ανάπτυξη των παιδιών σας, πώς να ρυθμίσετε σωστά το μέτρο της κατανάλωσής τους, γιατί είναι σημαντικό να τα περιορίζουμε και πώς να καλλιεργήσετε πιο υγιεινές διατροφικές συνήθειες στα παιδιά.
Γιατί τα παιδιά αγαπούν τόσο πολύ τα γλυκά;
Είναι απολύτως φυσιολογικό τα παιδιά να αγαπούν τη γλυκιά γεύση. Η γλυκιά γεύση υποδηλώνει για το παιδί πηγή γρήγορης ενέργειας, που υπήρξε καθοριστική στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους. Επιπλέον, τα γευστικά γλυκίσματα διεγείρουν το κέντρο ανταμοιβής στον εγκέφαλο, προκαλώντας θετικά συναισθήματα και ψυχική ευεξία. Παράλληλα, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι τα σάκχαρα απορροφώνται γρήγορα από το σώμα και προκαλούν απότομη αύξηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Για μικρό χρονικό διάστημα αυτό μπορεί να βελτιώσει τη διάθεση, στη συνέχεια όμως ακολουθεί πτώση της ενέργειας και μπορεί να μετατραπεί σε ευερεθιστότητα, μεταπτώσεις διάθεσης ή κόπωση.
Η υπερβολική ποσότητα ζάχαρης στη διατροφή, ειδικά στην παιδική ηλικία, μπορεί να έχει μακροπρόθεσμες αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία. Η πολλή ζάχαρη χαλά τα δόντια των παιδιών, οδηγεί σε παχυσαρκία, η οποία μπορεί αργότερα να προκαλέσει, για παράδειγμα, διαβήτη, υψηλή αρτηριακή πίεση ή άλλα νοσήματα του σύγχρονου τρόπου ζωής.
Είναι λοιπόν σαφές ότι τα γλυκά θα πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο. Η πλήρης απαγόρευση όμως συνήθως δεν είναι λύση. Πολύ πιο αποτελεσματικό είναι να ρυθμίζουμε την κατανάλωση γλυκών, να τα αντιμετωπίζουμε με υπευθυνότητα και να μαθαίνουμε στα παιδιά πώς να επιλέγουν σωστά και υγιεινά.
Ποια είναι τα προτεινόμενα όρια ζάχαρης για τα παιδιά;
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) συνιστά η προστιθέμενη ζάχαρη να μην υπερβαίνει το 10% της συνολικής ενεργειακής πρόσληψης του παιδιού την ημέρα. Ιδανικά, δεν θα πρέπει να ξεπερνά ούτε το όριο των 25 γραμμαρίων ζάχαρης την ημέρα, δηλαδή περίπου 6 μικρά κουταλάκια του γλυκού.
Είναι καλό να έχουμε υπόψη ότι η ζάχαρη δεν κρύβεται μόνο στα γλυκίσματα, αλλά και σε διάφορα προϊόντα που καταναλώνουμε καθημερινά. Σε αυτή την ομάδα ανήκουν, για παράδειγμα, ζαχαρούχα ποτά, δημητριακά, γιαούρτια και άλλα τρόφιμα, όπου η προστιθέμενη ζάχαρη συχνά κρύβεται διακριτικά στην ετικέτα των συστατικών.
Πιο υγιεινές εναλλακτικές των γλυκών – πώς να τις επιλέξετε και πώς να τις προσφέρετε στο παιδί;
Μερικές φορές θέλουμε να ευχαριστήσουμε το παιδί, να κάνουμε το σνακ του πιο ενδιαφέρον ή να φέρουμε κάτι ξεχωριστό, για παράδειγμα σε μια γιορτή γενεθλίων. Δεν χρειάζεται όμως αυτόματα να καταφύγουμε σε γλυκίσματα γεμάτα ζάχαρη και χημικά πρόσθετα – υπάρχουν και πιο υγιεινές εναλλακτικές που αρέσουν στα παιδιά. Είναι καλύτερο να επιλέγουμε φρούτα, τα οποία περιέχουν φυσικά απαντώμενα σάκχαρα, φυτικές ίνες και πληθώρα βιταμινών και μετάλλων. Καλή επιλογή είναι επίσης να ψήσετε κάτι (ακόμη και μαζί με το παιδί) και να μειώσετε σκόπιμα την ποσότητα ζάχαρης σε σχέση με ό,τι αναγράφεται στη συνταγή. Συνιστούμε την αγορά μη ζαχαρούχων γαλακτοκομικών και να τα αρωματίζετε στο σπίτι με φρούτα ή μαρμελάδα.
Στα καταστήματα σήμερα διατίθενται πλέον πολλές υγιεινές εναλλακτικές στα συνηθισμένα γλυκά. Μπορούμε να βρούμε, για παράδειγμα, προϊόντα όπως ολικής άλεσης μπάρες μούσλι, μπάρες χωρίς προσθήκη ζάχαρης με βάση ξηρούς καρπούς και αποξηραμένα φρούτα, ποιοτική μαύρη σοκολάτα ή γλυκίσματα γλυκανμένα με φυσικά γλυκαντικά - για παράδειγμα με μέλι ή σιρόπι χουρμά.
Έτσι τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να απολαμβάνουν ακόμη τις "γλυκές λιχουδιές", και ταυτόχρονα να μην επιβαρύνουν το σώμα με υπερβολική ποσότητα ζάχαρης.
Πώς να αποθαρρύνετε το παιδί από την υπερβολική κατανάλωση γλυκών;
Αν το παιδί σας καταναλώνει γλυκά πέρα από ένα λογικό μέτρο, είναι ώρα να αντιμετωπίσετε αυτή την κατάσταση. Πώς όμως να το κάνετε; Καθοριστικός παράγοντας είναι η σταδιακή αλλαγή, όχι η ριζική και άμεση απαγόρευση. Μια τέτοια απαγόρευση μπορεί να προκαλέσει μόνο απογοήτευση και την αντίθετη ανάγκη για ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες γλυκών.
Πότε τρώει το παιδί σας περισσότερα γλυκά - για παράδειγμα από ανία, από στρες, ή αντίθετα σε γιορτές ή σε επισκέψεις σε συγγενείς. Εστιάστε σε αυτές τις καταστάσεις και προσπαθήστε να τις διαχειριστείτε. Για παράδειγμα, όταν το παιδί τσιμπολογά γλυκά μπροστά στην τηλεόραση, αντικαταστήστε αυτή τη συνήθεια με ένα πιο υγιεινό σνακ. Είναι επίσης καλό να περιορίσετε την αγορά γλυκών. Όταν το παιδί δεν τα έχει στη διάθεσή του, δεν θα τα τρώει.
Εντάξτε επίσης τα παιδιά στον σχεδιασμό και την προετοιμασία του φαγητού – αφήστε τα να διαλέγουν φρούτα στο κατάστημα ή ετοιμάστε μαζί ένα σνακ χωρίς ζάχαρη. Έτσι θα τα μάθετε ότι υπάρχουν νόστιμες επιλογές που μπορούν να αντικαταστήσουν την κατανάλωση λιχουδιών.
Τέλος, δώστε το καλό παράδειγμα, καταναλώνοντας τα γλυκά με μέτρο. Οι δικές σας διατροφικές συνήθειες είναι ένας εξαιρετικός τρόπος για τη βελτίωση της δικής τους διατροφής.
Δεν είναι απαραίτητο να απαγορεύσετε εντελώς τα γλυκά, αλλά είναι απαραίτητο να μάθει το παιδί να αντιλαμβάνεται τι τρώει και γιατί το τρώει. Έτσι θα διαμορφώσετε για το παιδί ένα πρότυπο υγιεινής διατροφής.