Σας θυμίζει κάτι; Παρατηρείτε το παιδί σας την ώρα που παίζει ή βλέπει τηλεόραση και ξαφνικά συνειδητοποιείτε ότι δαγκώνει νευρικά τα μικρά του νυχάκια. Πρόκειται για μια πολύ συχνή παιδική κακή συνήθεια. Γιατί τα παιδιά αρχίζουν να δαγκώνουν τα νύχια τους, ποιες είναι οι αιτίες αυτής της συμπεριφοράς και κυρίως πώς να το βοηθήσετε να το σταματήσει;
1. Γιατί τα παιδιά αρχίζουν να δαγκώνουν τα νύχια;
Το δάγκωμα των νυχιών (ονυχοφαγία) είναι μία από τις σχετικά συχνές παιδικές κακές συνήθειες, που εμφανίζεται συχνά ήδη στην προσχολική ηλικία, αλλά συνήθως κορυφώνεται γύρω στην ηλικία των 7 έως 10 ετών. Εκτιμήσεις παιδοψυχολόγων αναφέρουν ότι έως και το 50% όλων των παιδιών δαγκώνει τα νύχια του κάποια στιγμή. Σε ορισμένα παιδιά πρόκειται για μεμονωμένη ή βραχυπρόθεσμη συμπεριφορά, ενώ σε άλλα εξελίσσεται σε μακροχρόνιο πρόβλημα.
Λέγεται ότι το δάγκωμα των νυχιών συνδέεται με τη νευρικότητα και το στρες. Το παιδί με αυτόν τον τρόπο αντισταθμίζει τις αγχωτικές καταστάσεις. Στα μικρότερα παιδιά συχνός εκλυτικός παράγοντας είναι η βαρεμάρα ή μια μηχανική συνήθεια κατά την παρακολούθηση τηλεόρασης. Στα μεγαλύτερα παιδιά η συνήθεια αποτελεί συχνά αντίδραση στο στρες και το άγχος.
Οι γονείς δίνουν το παράδειγμα. Αν οι ίδιοι έχουν την τάση να δαγκώνουν τα νύχια τους ή έχουν άλλες κακές συνήθειες που εκδηλώνονται με νευρικότητα, το παιδί αντιγράφει φυσικά αυτά τα πρότυπα συμπεριφοράς. Σε οικογένειες όπου επικρατεί περισσότερο στρες ή πανικός, τα παιδιά είναι επίσης συχνότερα επιρρεπή στην υιοθέτηση παρόμοιων συνηθειών.
2. Είναι επικίνδυνο το δάγκωμα των νυχιών στα παιδιά;
Το επαναλαμβανόμενο δάγκωμα μπορεί να προκαλέσει επώδυνες παρανυχίδες, ερεθισμό και αιμορραγία γύρω από τη βάση των νυχιών, ενώ μερικές φορές εμφανίζονται λοιμώξεις και φλεγμονές στα δάχτυλα. Σε ακραίες περιπτώσεις το δάγκωμα των νυχιών μπορεί να οδηγήσει σε παραμόρφωση και αλλαγές στην ανάπτυξη των νυχιών.
Κάτω από τα νύχια συσσωρεύονται βακτήρια και ιοί. Έτσι, με το δάγκωμα των νυχιών το παιδί μπορεί να μεταφέρει μικρόβια στο στόμα, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε λοιμώξεις, πόνους στην κοιλιά ή σε έρπη γύρω από το στόμα.
Αν σας φαίνεται ότι το δάγκωμα των νυχιών είναι υπερβολικά έντονο, αυτό μπορεί να είναι ένδειξη βαθύτερου ψυχολογικού προβλήματος, όπως αυξημένου άγχους, δυσκολιών στο σχολείο ή στην ομάδα συνομηλίκων. Σε τέτοιες περιπτώσεις, μην διστάσετε να ζητήσετε τη συμβουλή ειδικού.
3. Πώς να βοηθήσετε το παιδί να σταματήσει να δαγκώνει τα νύχια του
Ρωτήστε το παιδί σας για τα συναισθήματά του – διερευνήστε αν κάτι το απασχολεί, αν έχει φόβους ή δυσκολίες. Όταν το παιδί νιώθει ότι το ακούνε, είναι πιο πιθανό να εντοπίσει μόνο του τον αγχογόνο παράγοντα που πυροδοτεί το δάγκωμα των νυχιών και θα μπορέσετε να αντιμετωπίσετε την κατάσταση πιο στοχευμένα.
Στην αγορά υπάρχουν σήμερα πολλά ειδικά προϊόντα που βοηθούν το παιδί να σταματήσει να δαγκώνει τα νύχια. Συνήθως πρόκειται για πικρά βερνίκια νυχιών. Ορισμένα παιδιά αποθαρρύνονται πράγματι από την ίδια την δυσάρεστη γεύση του προϊόντος. Ωστόσο, είναι σημαντικό να θεωρείτε αυτό το μέσο μόνο ως υποστηρικτικό εργαλείο.
Ένας από τους πιο επιτυχημένους τρόπους για να κόψει το παιδί το δάγκωμα των νυχιών είναι η θετική ενίσχυση. Αντί για φωνές και απαγορεύσεις, λειτουργούν πολύ αποτελεσματικότερα οι μικρές ανταμοιβές και η ενθάρρυνση. Μπορείτε, για παράδειγμα, να συμφωνήσετε ότι αν αντέξει μία εβδομάδα χωρίς να δαγκώνει τα νύχια του, θα πάτε μαζί στον ζωολογικό κήπο, στο σινεμά ή θα παίξετε μαζί το αγαπημένο του παιχνίδι.
Είναι καλό η μέθοδος αυτή να εφαρμοστεί με παιχνιδιάρικο τρόπο, για παράδειγμα φτιάχνοντας έναν πίνακα στον οποίο θα κολλάτε αυτοκόλλητα για κάθε επιτυχημένη ημέρα.
Τα παιδικά χέρια χρειάζονται απασχόληση. Όταν το παιδί νιώθει την παρόρμηση να δαγκώσει τα νύχια, δώστε του μια εναλλακτική ώστε να εκτονώσει το στρες και την ανησυχία του με άλλο τρόπο. Για παράδειγμα, προσφέρετέ του ένα μαλακό μπαλάκι για ζούληγμα ή αντιστρές παιχνίδια.
Πολλά παιδιά δαγκώνουν τα νύχια τους, άρα δεν είστε μόνοι σε αυτή την κατάσταση.